A'dan Z'ye Güneşten Korunma

Makale Dizini
A'dan Z'ye Güneşten Korunma
Neden Korunalım ki?
Korunma Yöntemleri
Güneş Kremi Satın Alırken
Tüm Sayfalar
AddThis Social Bookmark Button

Güneş ve denize hayır demek zor

Karanlık bir kış mevsimi sonrası güneşi çok özlediğinizden şüphem yok ama aynı zamanda güneş yanıkları yönünden dikkat etmeniz gerekecek.  Ebeveyn olarak çocuklarımıza karşı en önemli görevlerimiz onları eğitmek ve korumaktır dolayısıyla çocuklarımızı güneşe karşı korumamız şart çünkü güneşin zararlı ışınlarına karşı korunmayan ciltlerde kanser söz konusu oluyor.

 


 

malin melanom 

MELANOM

 

Melanom cilt kanserlerinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır.  Cildin en üst tabakasının adı epidermistir ve kalınlığı yaklaşık bir sayfa kağıdın kalınlığı kadardır.  Onun hemen altında dermis tabakası vardır ve yaklaşık 1-4 mm dir.  Bu iki tabaka arasında cildin rengini belirleyen melanin adındaki maddeyi salgılayan melanosit hücreleri bulunur.  Melanin bizi güneşin tehlikeli ışınlarından korur.  Yaşlandıkça bu hücreler sayıca artar ve ciltte selim olan bazı lekelenmeler ve benlere neden olurlar.  Ancak bazen bu hücreler habis bir şekilde artarlar ve melanom adındaki ölümcül olabilen kansere dönüşürler.

Melanom eskiden yaşlılarda görülen bir kanser çeşidiyken özellikle 1970’lerden sonra daha sık ve 20-30 yaş gruplarında bile görülmeye başlandı.  Neden mi?  Çünkü evlerimizde ve sanayide kloroflorokarbon (CFC) ve hidrokloroflorokarbon gazları sıkça kullanılmaya başlanmıştı ve bu kimyasallar atmosfere karışıp ozon tabakasını inceltmişti.  Yapılan çalışmalara göre her 10 yılda ozon tabakasının %4-6’sı yok olmaktaydı.  Ozon tabakası da güneşin kanser yapıcı zararlı ışınlarını %95-99 oranında süzmekle görevlidir.  Melanom cilt kanseri olan kişilerin %50’sinden fazlası çocukluk çağında güneşten korunmamışlardı ve o dönemlerde ciltleri önemli hasar görmüştü.  Bu hasar erişkin yıllarında melanom’a neden olmuştu ve olmaya devam etmektedir.

Bu sebepten dolayı özellikle çocukluk çağında ve elbette takip eden yıllarda güneş ışınlarından korunmak gerekiyor.  Çocuğunuzun gelecekteki cilt sağlığını korumak, bugün sizin ellerinizde.

 


 

Güneş kremi tek başına yeterli değil! 

KORUNMA YÖNTEMLERİ

 

Sizin de anladığınız gibi, güneş yanıkları ve ileride melanom gibi cilt kanserinden çocuğunuzu korumak için zararlı güneş ışınlarından korunmak gerekiyor.

Yaşamın ilk yıllarında cilt çok ince olduğu için ve 9-12 yaş grubu çocukları kontrol etmek zor olduğu için özellikle o yaşlarda güneş yanığı olasılığı artmaktadır.  Dolayısıyla bu yaş gruplarına özellikle dikkat edilmeli.

Güneş kremi çeşitli kimyasallar içeren, güneşin zararlı ışınlarının cilde nüfuz etmesini önleyen, cinsine göre farklı özellikler taşıyan kremlerdir.  Kremleri farklı kılan ana özellikler şunlardır:

  • SPF / Koruma Faktörü:  Bu özellik genelde ilk göze çarpandır ve 2’den 50 hatta daha yüksek rakamlara bile çıkabilir.  Çocuklarda 20-30 faktör genelde yeterlidir.  30 ile 50 faktör arasında yaklaşık %3’lük koruyuculuk farkı vardır (sandığınızdan daha az değil mi?)
  • UVA ve UVB’den korunma:  Özellikle UVB ancak her iki çeşidi de kansere neden olabilmektedir dolayısıyla ürün her iki ışına karşı korumalı.
  • Waterproof / Water resistant (suya dayanıklı / suya dirençli):  Suda 80 dakika kalındığında waterproof krem koruyucu etkisini devam ettirirken water resistant olanı 40 dakika devam ettirir.  Bu nedenle waterproof daha güçlüdür.

30 dakikanın üstünde güneşte kalacak çocuğunuza, güneşe çıkmadan 20-30 dakika önce güneş kremi sürmelisiniz.   80 dakikada bir güneş kremi tekrar sürülmeli.

Doktorunuzun önerisi olmadan altı ay altındaki çocuğunuza güneş kremi sürmeyin.  Son önerilere göre çinko oksit içeren (içerikte Zn oxide diye geçer) güneş kremleri altı ay altındaki bebeklere uygulanabilmektedir.  Bu yaş grubundaki bebekler doğrudan güneş ışığına maruz kalmasınlar, gölgede kalarak, hafif giysi ve şapka ile korunsunlar.

Bazı güneş kremleri önemli düzeyde cilt alerjilerine neden olabiliyor.  Özellikle geçen seneden kalan kremleriniz buna neden olabilir dolayısıyla onları atın.  Yeni aldığınız güneş kremini tatilinizin ilk günü çocuğunuzun her yerine ilk kez sürdükten sonra alerji yaratırsa bu hem çocuğunuzun keyifsizliğine hem de tatilinizin kötü geçmesine neden olacaktır.  Dolayısıyla, şu yöntemi tavsiye ederim.  Yeni kreminizi güneşe çıkmadan bir gün önce çocuğunuzun koluna bir iki santimetrelik alana sürün ve yara bandıyla kapatın.  Ertesi gün güneşe altında yara bandını çıkarın.  Eğer 15 dakikada o bölgede kızarıklık, şişlik veya kaşıntı olmuyorsa, tekrar içeri girin, güneş kremini tam sürün ve 30 dakika sonra eğlence başlasın!

Güneş kremi haricinde çocuklarımızı koruyan çok önemli yöntemler şunlardır:

  • Giysi.  T-şört gibi hafif pamuk giysiler yaklaşık 7 faktörlük koruma sağlarlar (SPF 7) dolayısıyla kendi başına yeterli olmaz ama çok yardımcıdır.
  • Şapka.  Bu özellikle kulakları ve yüzü korur.
  • Gölge.  Doğrudan güneş ışınlarından korunmak için özellikle yaşamın ilk altı ayında şart.
  • Saat 10:00 ile 16:00 arası dışarı çıkmamak.  Güneş ışınlarının bulunduğunuz yerde en dikine dolayısıyla en etkili geldiği saatlerde güneşe çıkmamak en doğrusudur.  Havanın bulutlu olması sizi yanıltmasın çünkü güneşin zararlı ışınları bulutları rahatça delip geçmektedir.  Güneşi belki görmüyorsunuz ama emin olun, o sizi görüyor.

İlginçtir, bebeklerimizin geçirdikleri ilk yaz mevsimine kıyasla ikinci yaz güneş yanığı geçirme olasılıkları iki misli artmaktadır, üstelik güneşte aynı miktarda kalmalarına ve aynı miktarda güneş kremi kullanılmasına rağmen.  Araştırmalar bunun nedeninin güneşten korunmak için güneş kremi haricindeki yöntemlerin kullanılmamasından kaynaklandığını ortaya koymuştur.   Anne ve babalar tek başına güneş kremine güvenme hatasına düşmektedirler.  Yani gölgede durmak, t-şört ve şapka kullanmak, günün ortasında dışarı çıkmamak gibi önlemlere dikkat etmiyorlarmış.  Artık sizler bu bilgilere sahipsiniz ve bu konulara da dikkat edeceğinizden eminim.


 

 

Güneş kremi özellikleri önemlidir 

GÜNEŞ KREMİ SATIN ALIRKEN DİKKAT EDECEKLERİNİZ

 

Bu günlerde güneş kremi alırken dikkat etmeniz gerekenler sandığınızdan çok.  Aşağıdakiler ayrıntı olabilir ama “fark ayrıntıda gizlidir:”

 

  • SPF / Koruma Faktörü 20-30 arasında olsun, daha yüksek olabilir.
  • Waterproof veya suya dayanıklı olsun.
  • UVA ve UVB ışınlarına karşı korusun.
  • PABA içermesin.  PABA maddesi güneşin zararlı ışınları tarafınca değişime uğratılıp cilt için kötü reaksiyonlara neden olan bir madde haline dönüşebilmektedir.
  • Güneş kreminde kullanılan bazı maddeler kanser etkisi yaratabilir veya vücudun sağlıklı hormonlarını bozabilir.  Benzophenone , diethanolamine, homosalate,  octyl dimethyl PABA, octyl-methoxycinnamate, oxybenzone , padimate-o, parabenler, triethanolamine ve salisilatlar.
  • Benzophenone veya Oxybenzone maddeleri iyi koruyuculardır ancak bu maddeler ultraviyole ışınlar tarafınca serbest radikallere dönüşürler ve bunlar da hücrelerde zehirli etki yaratabilirler.
  • Bazı çalışmalara göre güneş kremlerindeki maddeler kana geçebilmektedir, dolayısıyla eve dönünce çocukların yıkanmasını tavsiye ederim.
  • Titanyum dioksit veya çinko oksit içeren yansıtıcı kremlerin daha güvenilir olduğu yazılmaktadır.  Ancak bunlar cilde sürülünce cildi beyaz bırakan bir görüntü yarattığından dolayı bazı markalar bu maddeleri kendi ürünlerinde nano yani milimetrenin milyonda biri düzeylerine kadar küçültülerek üretmektedirler.  Ancak böyle olunca bu maddeler hücre içine girebilmekte ve istenmeyen etkilere neden olabilmektedirler.
  • Çinko oksitli güneş kremleri altı ay altındaki bebeklerde kullanılabilir.  Özellikle nano düzeyine indirgenmemiş ürünleri tercih etmek yeni bilgiler çıkana kadar şu aşamada daha akıllıca olacaktır.

Evet, güneşin zararlı ışınları hakkında A’dan Z’ye en yeni bilgilerle siz anne ve babaları donattığımı sevinerek düşünüyorum.  Ayrıntılarda kaybolmamanızı istemem.  30 faktörlü, suya dayanıklı, PABA içermeyen, mümkünse çinko oksitli güneş kremini dışarı çıkmadan 30 dakika önce bebeğinize/çocuğunuza sürerek, hafif giysiler ve şapka giydirerek, gölgede kalarak ve günün ortasında dışarı çıkmayarak bu yazı çok keyifli geçireceğinize inanıyorum.

Dr. Gökhan Mamur

 

Yorumlar  

 
#2 Dr. Gökhan Mamur 2011-06-11 13:17 Güveniniz layık olmaya çalışacağım. Güneşe çok dikkat. Umarım doğumunuz çok güzel geçer ve dünyaya geldikten sonra kızınızı benim adına o güzel yanaklarından öpün. Güle güle büyütün. Sevgilerimle, Dr. Gökhan Alıntı
 
 
#1 erdalllll 2011-06-03 17:27 3 hafta sonra bi kız bebek bekliyoruz yazınızı okudum çok faydalıydı gerçekten .urfanın siverek ilçesinde yaşıyoruz.sınırlı dr. imkanımız var,pek iyi değil açıkcası.size çok güveniyorum bana güneş kremi markası önerebilirmisin iz gökhan hocam.. çünkü burası çöl sıcaklığında 6 ay önceside kullanmak istiyorumm. şimdiden teşekkürler.. Alıntı
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile