Saman Nezlesi - Alerjik Rinit
Polenler, bitkilerin erkek DNA’sını havada uçuşarak dişi çiçeğe taşıyan çok güçlü yapılardır. Bunlar genelde her yıl Nisan ayında bitkiler tarafından üretilir ve havaya salınırlar. Bunlar çok küçük olup ancak mikroskopla görülebilirler ve nefes alıp verdiğimizde hemen hemen hepimizin burnuna girerler. Bazı kişilerin savunma sistemleri polenleri yabancı madde olarak kabul edip düşman yerine koyarlar. Böylece burunda iltihabi yanıt başlar. Buna aşırı duyarlılık denir; yani alerji. Bazı polenler saman nezlesine daha fazla neden olurlar. Çimen poleni %95, huş ağacı %20 oranında alerjiye neden olur. Bunlar haricinde meşe ağacı ve ot polenleri de etkilidir.
Polene tepki başlayınca şunlar olur:
-
burunda:
-
kaşıntı
-
tıkanıklık
-
akıntı
-
koku alamama
-
-
hapşırık
-
öksürük
-
boğaz ağrısı
-
gözlerde:
-
kaşıntı
-
akıntı
-
-
hırıltı
-
başağrısı
Teşhis, doktorunuza verdiğiniz hikaye ve yapılan muayene sonucunda çoğu zaman rahatlıkla konulur. Alerjik yanıtı neyin oluşturduğunu saptamak gerekirse çoğu zaman cilt testleri uygulanır. Ancak buna çoğu zaman gerek kalmaz.
Polenler burun dokusunda antikor adındaki savunma maddelerini salgılatır. Ardından antikorlar bazı özel hücrelere bağlanarak histamin adındaki bir madde salgılatır. Histamin adındaki madde dokularda şişlik, akıntı, kaşıntıya neden olur. Bu nedenle tedavide histamin salgılanmasına karşı ilaçlar geliştirilmiştir. Bunlara antihistaminik denir; yani “histamine karşı olan”. Bunun haricinde tedavide savunma sisteminin aşırı duyarlılığını denetim altında tutmaya çalışan burun spreyleri ve ilaçlar da geliştirilmiştir. Son dönemlerde burun deliklerinin çevresine sürülen elektrostatik filtre jelleri de vardır. Bu jeller her nefes alımıyla burun içine girmeye çalışan polenleri elektriksel özelliklerinden dolayı üzerlerinde toplarlar. Böylece daha az sayıda polen solunum sistemine geçmiş oluyor. Polenden kaynaklanan saman nezlesinin tedavisi bazen bir, iki hafta bazen de birkaç ay sürebilir.
Mevsiminde polenden uzak durmak da faydalı olacaktır. Kapalı alanlarda bulunmak, pencere açmaktansa klima kullanmak size fayda sağlayabilir. Kuru ve rüzgarlı günlere kıyasla, nemli ve yağmurlu günlerdeki polen miktarı havada daha azdır. Unutmayın, geceleyin polenlerin sayısı artar, dolayısıyla “gece pencereleri açalım da temiz hava gelsin” diye düşünmeyin.
Saman nezlesi çoğu zaman yıllar boyu kişiler için sorun yaratabilir ancak şiddetinin azalabileceği de bilinen bir gerçektir. Bol güneşli, az hapşırıklı günler dilerim.
Dr. Gökhan Mamur
Yorumlar
RSS beslemesi, bu iletideki yorumlar için.