Çocuğunuzda Ateş: Dost mu Düşman mı?

 

Tarih içinde ateş bir bulgu değil hastalığın kendisi olarak algılanmıştır.  Ancak 1850’de Alman Dr. Carl Reinhold August Wunderlich ateşin hastalık değil bulgu olduğunu ortaya koymuştur.  Hastalık olmadığını bilmemize rağmen 1982’de yapılan bir araştırmada “ateş fobisi” (ateş'e karşı mantığa dayalı olmayan korku) tıbbi literatüre geçmiştir.  Bu durum yalnızca ebeveynler değil aynı zamanda doktorların tedavilerini nesnel değil öznel şekilde etkilediği de gösterilmiştir.  20 sene sonra yapılan takip çalışmada her ne kadar mantığa yatkın olmasa da, bu fobinin aynen sürdüğü ortaya konulmuştur. Ateş beynin hipotalamus bölgesinin kontrolü altında olan savunma sisteminin doğal bir tepkisidir.  Bu bölge hastalık nedeniyle vücutta salgılanan PGE2 maddesinden etkilenip vücuda “ısı derecesini arttırın” emrini verir.  Normal vücut ısısı 36.8 + 0.7 derecedir.  Sınıflama olarak ise:

Ateşin birçok faydası vardır.  Vücut ısısının arttığı ortamda bazı mikropların bölünerek sayıca artması engellenmektedir.  Bununla birlikte savunma hücrelerinin bölünerek sayıca artması bu ortamda hızlanmaktadır.  Bazı araştırmalara göre ateşin var olduğu durumlarda hastalık süreci kısalmaktadır.  Buna ilaveten suçiçeği veya nezle gibi infeksiyonlarda ateş düşürücü ilaçlar kullanıldığında hastalık sürecinin ortalama 3-5 gün kadar uzayabildiği de gösterilmiştir.  Dolayısıyla mümkünse ateşe müdahale edilmemelidir.  Genel bir yaklaşım olarak ateşin derecesine göre değil çocuğunuzun keyif ve genel durumuna göre ateş düşürücü kullanabilirsiniz.  Bazı çocuklar 38 derece ateşte kendini son derece kötü hissederken bazıları 40 derecede takla atıp oynarlar.  Ateş düşürücü kullanırken daha çok çocuğunuzun o günlerdeki yaşam kalitesini göz önünde bulundurun.

Çocuğunuzda ateş gelişince kullanabileceğiniz genel bir algoritim tablo 1’de mevcuttur.

Bu bilgileri okurken aklınızdan geçenleri tahmin edebiliyorum: “İyi hoş da, benim bebeğim ya ateşten dolayı havale geçirirse?”  Ateşten kaynaklanan havale 6 ay 6 yaş arasındaki dönemde söz konusu olabilir.  Ateşten kaynaklanan havalenin olma oranları oldukça düşüktür.  Olduğu taktirde de çoğu zaman çocuğunuzun merkezi sinir sistemine uzun dönemde herhangi bir zarar vermemektedir.  Ateşten dolayı havale geçiren çocukların özgeçmişlerinde birçok zaman aile fertlerinin çocukluğunda da böyle bir soygeçmiş vardır.  Bunun haricinde eğer çocuğunuz daha önce ateşten dolayı havale geçirdiyse tekrar geçirme olasılığı artmaktadır.  Bu iki grupta bulunuyorsanız o zaman ilgili yaş gruplarında ateş çıkınca kontrolünü daha iyi yapmalısınız.

Bu kış mevsiminde bulaşıcı hastalıkların artmasıyla ateşin eşlik ettiği durumlar ile daha sık karşılaşacaksınız.  O anda her ne kadar sıkıntı hissedip üzülseniz de, bu bilgileri mümkün olduğu kadar çağrıştırın.

Dr. Gökhan Mamur