Anne Sütü ve Ek Gıdalar Bebeğimde Alerjiye Neden Olur mu?

Beslenme ve çocuklarımızda gelişebilecek alerjiler konusunda yıllardır bir tartışma sürüp gitmektedir.  Tabi bariz bir takım belirleyici bilgiler olmadığından dolayı, biz profesyonellerin sizlere verdiği cevaplar da kesin olamıyor.

Bu nedenle belirsizlik söz konusu oluyor ve çok doğal olarak akıllarda karışıklığa meydan veriyor.  Hayat bu, bazen net cevaplarımız olmayabiliyor.  Ancak yine de son verilere göre bazı genellemeler yapabiliriz.  Bunlara göre sıkça sorduğunuz sorular ve son tıbbi verilere dayanarak yanıtları aşağıdadır.

 “Hamileyken veya şu anda yediklerim anne sütünden geçip bebeğimde alerji yapabilir mi?”  

Bu konuda birçok çalışma yapılmış olup annenin hamileyken veya emzirirken yediklerinin alerjiye neden olabildiği söylenemez. 

“Bebeğimi yalnızca anne sütüyle beslemem onun alerji olma riskini azaltır mı?”  

Yaşamın ilk dört ayı boyunca yalnızca anne sütü ile beslemek, özellikle yüksek riskte olan bebeklerde, atopik dermatit (egzema) olasılığını azalttığı görülmektedir.  Emzirmek çocuklarda hırıltılı hastalıkların önüne geçmekte kısmen yardımcı oluyor ancak uzun vadede astım gelişme riskini azalttığı şu aşamada söylenemez.  Anne sütünün gıda alerjilerini önleme etkisi ise belirsizdir. 

“Hidrolize mama kullanımı alerji riskini azaltır mı?”  

Hidrolize mamalar protein yapıları en basit şekline indirgenmiş mamalardır.  Bu mamaların kullanımında alerjiye karşı koruyucu bir etkinin sağlanabileceği söz konusudur, özellikle atopik dermatite karşı (egzema).  Ancak bu tıbbi çalışmalarda hidrolize mamalar ile anne sütü hiç karşılaştırılmamıştır, dolayısıyla anne sütüne üstünlüğü şu aşamada bilinemez. 

“Ek gıdalara geçiş süresi uzatılırsa, bebeğimde alerji gelişme olasılığı azalır mı?”  

Bu konuda çok çelişkili bilgiler elde edilmiştir ve bu nedenle kesin bir şey söylemek şu anda mümkün değildir.  Dört, altı aya kadar ek gıdaların bir bebeğe verilmemesinin alerji riskini azalttığı anlamında bir genelleme yapılamaz. 

“Bebeğime ek gıdalar başladım, domates, çilek, portakal gibi bazı gıdaların alerji yaptıkları dolayısıyla çevrem tarafınca vermemem gerektiği söyleniyor, doğru mu?”  

Şu aşamada ilk bir yaş içinde verilmesini önermediğimiz üç şey var:

1. fazladan şeker

2. fazladan tuz

3. bal

Bunlar haricinde pek bir yasağımız yok.  Genel yaklaşım olarak belirli bir gıdaya karşı alerji saptamak için “dört gün” kuralını kullanabilirsiniz (özellikle ailenizde gıda alerjisi sık görülüyorsa).  Dört gün kuralında yeni bir gıdayı dört günde bir bebeğinize sunarsınız.  Bu şekilde döküntü, dudaklarda veya ağızda şişlik, ishal gibi sorunlarla karşılaşırsanız hangi gıdanın alerji yapmış olduğunu anlarsınız.  Bir öneri daha; bebeğinize yeni gıdaların sunumunu sabah veya öğlen yapın ki sorun gelişecek ise gün içinde bunu atlatmış olursunuz ve gece sıkıntı çekme olasılığınız azalmış olur.  

Dr. Gökhan Mamur